Ujmowanie przedmiotów cz. 6

Zarówno więc przy spostrzeganiu statycznych jak i dynamicznych przedmiotów estetycznych doznający estetycznie jest aktywny i wpływa czynnie na konstytucję przedmiotu. Co widzi i słyszy zależy nie tylko od właściwości spostrzeganego przedmiotu, ale i od przebiegu procesu spostrzegania.

Odrębnego rozpatrzenia domaga się ujmowanie takich dzieł sztuki, jak obrazy malarskie, rzeźby, widowiska teatralne i filmowe oraz słuchowiska radiowe. Na pierwszy rzut oka wydawałoby się, że i te przedmioty dane są nam spostrzegawczo, gdyż je widzimy lub słyszymy. Bliższa analiza zachodzących tu stanów rzeczy przekonuje nas jednak, iż mamy przy odbiorze takich dzieł do czynienia ze swoistą sytuacją psychiczną, odmienną od tej, w której spostrzegamy krajobrazy, budowle, ciała ludzkie w biegu i t. p.

Oglądając obrazy lub rzeźby, przyglądając się temu, co się dzieje „na“ scenie lub „na“ ekranie kinowym — widzimy pewne przedmioty. Analizując nasze przeżycia w wymienionych właśnie sytuacjach, dochodzimy do przekonania, że możliwe są w nich dwa zasadniczo różne nastawienia psychiczne. Pierwsze nastawienie wchodzi w grę, gdy śledząc w teatrze akcję dramatu Shawa „Cezar i Kleopatra” myślę o Cezarze – człowieku, który dawno umarł i o którym informuje mnie historia. Drugie zaś, gdy myślę o tym oto Cezarze, przemawiającym właśnie do Sfinksa. W pierwszym wypadku zmierzam myślą do przedmiotu odtworzonego, w drugim do przedmiotu imaginatywnego. Przedmiot odtworzony może być elementem otaczającego nas przestrzenno – czasowego, realnego świata, przedmiot imaginatywny być nim nie może. Twierdzenie to wymaga bliższego uzasadnienia.

Comments

  1. Reklama:

    To Cię zainteresuje:

    odkurzacze basenowe
    okna energooszczędne warszawa
    opróżnianie piwnic
    opróżnianie piwnic warszawa
    olejek cbd
    endometrioza a in vitro
    endometrioza ból
    endometrioza diagnoza
    endometrioza forum
    endometrioza jajnika